Zevenmorgens schrijft

Liefs, je peuter/kleuter

Fri, 21 Jan 2022 19:03:32 GMT

Lieve grote mensen,

Misschien is het best lastig voor je dat ik niet altijd naar de kinderopvang of de school kan. Misschien ben je zelf al een beetje in de war door alles wat op je af komt, misschien ben je ongerust en heb je veel zorgen. En dan zit ik (of wij) ook nog als jouw handenbinder en druktemaker de hele dag thuis. Wat moet je met mij?

Jij bent echt superbelangrijk voor me. Jij bent mijn thuisbasis. Wat ik van je nodig heb is geborgenheid en veiligheid. Ik wil graag eenvoudige verklaringen van je, om de ingewikkelde wereld te begrijpen. Leg me maar uit dat we nu lekker thuis zijn, omdat de scholen dicht zijn. Dat er beestjes zijn die mensen ziek maken en dat die van mens op mens overspringen. En dat je nog niet weet hoe lang dat gaat duren. Want dat kun je ook niet weten. Maar da’s niet erg, het is fijn om samen thuis te zijn.

Structuur en dagritme zijn belangrijk voor me, ook nu de dagen heel anders zijn. Het is fijn als we vertrouwde ritueeltjes hebben met slapen, eten en spelen. Dan heb ik houvast.
Daarbinnen heb ik veel ruimte nodig om te onderzoeken en ontdekken. Wanneer je me vaak en veel instrueert en me stuurt en stoort in mijn spel, zorg je voor onnodige stress. En dat is nou net weer niet goed voor mijn ontwikkeling.

Ik kijk heel goed naar jou, naar hoe je doet en hoe je bent. Naar hoe je nu met andere grote mensen praat en hoe je met anderen omgaat. Mijn spiegelneuronen werken nu op volle sterkte. Liefst doe ik met je mee, ik speel je na en leer door alles wat ik zie in mijn omgeving.

Het liefst ontdek, onderzoek en experimenteer ik. En ik probeer veel uit. Ik word steeds zelfstandiger en ondernemender. Ik krijg meer beheersing over mijn grove en fijne motoriek. En ik leer me concentreren en na te denken. Het is fijn als jij me helpt om zoveel mogelijk zelf te doen. Ik kan waarschijnlijk al veel meer dan je denkt. En ik vind het leuk om met je mee te doen, met de was, in de tuin, in de keuken, als je de auto gaat wassen. Maar ook om samen mijn kamer op te ruimen of een speelhoekje te maken. Als jij dat ook leuk vindt…

Het is fijn als jij me ziet. Of ik lekker in mijn vel zit, of ik betrokken aan het spelen ben. En dat je bij me aansluit. Dat je met me praat. Dat jij dingen benoemt en aanwijst. Ik ontwikkel me door jou veel vragen te stellen. Misschien word je daar wel helemaal gek van. Maar probeer eens echt te luisteren en mijn gedachtegang en interesses te volgen. Als je goed naar me luistert, hoor je wat ik al kan zien en bevatten.

Het is fijn als jij me leert in te leven, ook in andere kinderen. Als ik me door jou gezien en geaccepteerd voel, kan ik dat steeds beter. En leer ik verschillen te herkennen en aanvaarden.

In mijn peuter en kleutertijd groeit mijn taal en woordenschat enorm. Door jou en de andere mensen in ons huis veel te horen en samen te genieten van de melodie en ritme van de taal leer ik snel veel bij. Lees me voor, laat me rijmpjes hoor, zing veel voor en met me. Maak grapjes.

Vertel me korte, eenvoudige verhaaltjes, niet te lang. Laat me meegaan in je verhaal, laat me avonturen beleven. Laat me plaatjes zien en lekker fantaseren. Dat stimuleert mijn verbeelding.

Dus eigenlijk gedij ik het beste als jij in balans bent. Dan voel ik me veilig. Wat heb jij eigenlijk nodig, groot mens, om mij te kunnen geven wat ik nodig heb. Lukt het je om je over te geven aan de gekke tijd waar we nu in zitten en samen met mij ons huis tot een grote speelplek te maken. Een plek waar we samen spelen, eten, relaxen en op onderzoek uit gaan. Binnen én buiten.

Ik heb niet zo heel veel nodig. Je hoeft echt niet de hele dag met me bezig te zijn. En misschien, heel misschien leer ik nu wel veel meer dan in de periode dat jij werkte en ik naar school ging. Gewoon omdat we samen thuis zijn!

Liefs,
Je Peuter/Kleuter

Tess

Fri, 21 Jan 2022 18:59:52 GMT

Lieve Tess, wat een verdriet...

Het is dinsdagmiddag. Ik voel aan alles, het gaat hem niet meer worden vandaag. Ik ben bekaf. De afgelopen weken, weekenden, alles staat in het teken van corona. Ik werk op een plek die ik nog niet goed ken, heb nog geen routines. Ik ben gewoon even doodmoe en niet blij.

Terwijl ik mijn collega’s zeg dat ik eerder naar huis ga, hoor ik de telefoon overgaan. Een vader vertelt dat hij zich verslapen heeft, maar zijn kinderen heel graag nog voor de middagshift wil brengen. Hij heeft nachtdienst gehad en was niet op tijd wakker geworden. Of het nog mag.

Ik praat nog even met collega’s, pak mijn tas en jas en terwijl ik naar buiten loop, komt een verwilderde Tess binnen. Haar ademhaling zit hoog, ze kijkt me paniekerig aan en probeert haar dikke rugzak in een luizenzak te proppen. Ik weersta de neiging om te helpen, maar dat voelt niet goed. Anderhalve meter.

‘Hee Tess’. Het rukken aan de rits houdt op. Verschrikt kijkt ze me aan. ‘Had je vader het verslapen?’ Tess knikt. ‘Gaat het een beetje, Tess?’, vraag ik. Tess barst in huilen uit. Ze wrijft hard in haar ogen. ‘Papa lag te slapen, die werd maar niet wakker. De film was afgelopen en we moesten naar school’. Er schiet van alles door mijn hoofd, ook hoe ingewikkeld thuissituaties nu zijn. Ik wil haar zo graag vastpakken. Ze probeert haar tranen weg te poetsen.

‘Lieve Tess, wat een verdriet’. Ze huilt nog harder. ‘Ik snap het niet’, zegt ze schokkerig en snikkend, ‘ik was gisteren zo blij om naar school te gaan, waarom huil ik nou?’ Tess huilt nog harder. Ik pak een stoel en sla een arm om haar heen. En denk gelijk, dit mag niet, je mag haar niet aanraken. En ik voel ineens ook hoe enorm verdrietig ik zelf ben. Het liefst zou ik een potje meejanken met Tess. Wat een klotesituatie is het toch. Ik voel dat Tess zich overgeeft aan het huilen, haar adem zit nog steeds heel hoog. ‘Huil maar Tess, natuurlijk is het fijn op school, maar het is ook even niet fijn’. Ze huilt nog harder.

Dan lijkt het wat rustiger. Ze pakt haar fruitspullen, haalt nog een keer diep adem en loopt de groep in. ‘Hee Tess, fijn dat je er bent’, zegt de groepsleider. ‘Ga maar gauw naar de rekengroep hiernaast!’ Ik zie haar schouders omhoog gaan, ze schrikt. ‘Teeeeessss’, roepen de kinderen vanuit de kring, ‘je fruit moet in je rugzak blijven’. Verschrikt sluit Tess de deur, draait zich om, kijkt me aan en gaat nog harder huilen. Het fruit in haar handen geklemd.

‘Zal ik nog even bij je blijven?’, vraag ik haar. Ze knikt ja. Samen zitten we nog zeker een kwartier zo. De tranen blijven stromen, iedere keer komt er een nieuwe golf. Wat zit daar veel verdriet. Dan komt er een kind uit de rekengroep gelopen. ‘Hee Tess!’ Ze kijkt mij aan. ‘Ik ben Sophie, ik ben de vriendin van Tess. Ik moest naar de wc’. Tess knikt blij tussen haar gesnik door. Sophie wrijft over de rug van Tess. Ze slaan hun armen om elkaar heen. ‘Ga je mee naar de klas, Tess?’ vraagt Sophie. Tess knikt. Ze raapt haar fruit op, stopt het in de rugzak, terwijl Sophie rustig wacht. Samen lopen ze de groep in.

‘Hee Tess’, hoor ik de groepsleider zeggen, ‘wat fijn dat je er bent’. Dat vind ik ook. Dank je wel, Tess, dat je me even stil liet staan bij hoe ingewikkeld het kan zijn, als je 7 bent en probeert het zo goed mogelijk te doen. Of 53… Ik pak mijn tas en loop de school uit. Morgen is er weer een dag...

Een banaan in een bruine hoek

Fri, 21 Jan 2022 18:55:58 GMT

Over Max van net vier en een leerkracht met een rode sjaal

32 kleuters in een kring, klaar om zelfstandig te gaan werken. Anja, de leerkracht heeft een rode sjaal om haar hals gedrapeerd en vraagt om aandacht. “Jongens, we gaan zo werken, maar eerst nog eventjes onze afspraken doorlopen. Ze wijst op haar sjaal: “Wat heb ik aan?” “Je rode sjaal”, zegt de klas in koor. Samen doorlopen ze de werkwijze, ik ben ook meteen bijgepraat. Je mag juf niet storen, als je iets niet weet vraag je het een ouder kind en als je heeeeel erg moet plassen mag je gewoon gaan. “Alles duidelijk”, vraagt juf “dan gaan we nu aan de slag en ga ik daar met het lettergroepje werken”.

32 stoeltjes worden opgeruimd aan de diverse tafels, het lettergroepje stort zich gretig op de werkbladen en iedereen lijkt zijn gang te gaan. Iedereen, op Max na. Max is een kleine kleuter, peuter bijna nog, met een grote krullenbos haar en ernstig bruine ogen. Hij staat verstild in alle bedrijvigheid. Dan loopt hij naar het planbord, waar een stel ondernemende kleuters staat te overleggen. Voorzichtig roert hij wat in een bakje en haalt er een kaartje uit. En dan zie ik hem rondkijken, van de kast, naar de juf, naar zijn kaartje, naar zijn schoenen.

Ik loop naar Max toe. Hij kijkt me aan en steekt een kaartje omhoog: “Ik ben banaan en ik wil in bruin, maar ik weet niet wat bruin is… Maar ik ben wel banaan, toch?” Ik kijk naar enkele grotere kinderen: “Weten jullie waar bruin is?” Schouders worden opgehaald, ze hebben het te druk, die grote kinderen. Max en ik blijven achter bij het bord. Ik zoek naar aanduidingen op kasten, hoeken, maar weet ook niet waar bruin is. “Weet je Max, vraag het toch maar even aan je juf”, zeg ik tegen hem. Max loopt naar het lettergroepje. Direct besef ik mijn fout: NIET STOREN!!! Maar het is al te laat. Juf kijkt Max verstoord aan, wijst op haar sjaal, houdt haar vinger tegen haar lippen en maakt een gebaar alsof ze een vlieg wegwuift. Bedremmeld komt Max bij me terug. “Sorry Max, sorry, ik had niet goed nagedacht!”

Gelukkig komt daar Rob aan, een ervaren kleuter, twee koppen groter dan Max. “Wat wil je?” roept de redder in nood. “Ik wil hamertje tik en denk dat dat in bruin is, maar ik weet niet waar bruin is” zegt Max. Het kaartje hangt al en met stevige tred loopt Rob naar de kast en haalt er een grote kist uit. Hij lijkt heel zwaar, Robs tong hangt uit zijn mond. Max loopt achter hem aan.

Rob parkeert de kist op de grond en direct schuift Erik zijn werk opzij en komt erbij zitten. De kist gaat open en helaas, bevat slechts twee hamers, twee platen en tja… er zijn drie kleuters. Max kijkt toe hoe de andere twee voortvarend te werk gaan. “Eh… Rob, eigenlijk wou ik…” probeert hij voorzichtig. Rob kijkt kort op, slaat met zijn hamer op het hoofd van Erik en zegt: “Hé joh, Max mocht, geef effe je hamer af”. De juf kijkt op vanaf haar vaste plek bij het lettergroepje…

Prachtig dat rode sjaals, stoplichten en andere attributen zijn uitgevonden om kinderen zelfstandig te leren werken of op hun beurt te leren wachten. Maar wat als je nou net op school bent … En eigenlijk gewoon even hulp nodig hebt. Max is nu een maand in een kleutergroep van 32 kinderen en ik ben apentrots op hem. Hij probeert in deze door volwassenen geordende werkelijkheid zijn weg te vinden. Zélf! Volgend jaar is het de beurt aan de volgende leerkracht: En welke cursus zou zij gevolgd hebben? Die van de paarse blokjes?

Uit: Banaan in een bruine hoek, Esch, W. van. OMJS 2011.